Buzağı büyüme hedefleri

Bu hedefler sütten kesme aşaması boyunca elde edilen gelişim düzeyinin sürdürülmesi amacıyla belirlenmiştir.

Sütten kesim aşamasından sonra hedeflenen vücut ağırlığı yetişkin vücut ağırlığının (YVA) %17 ’sidir. Yetişkin vücut ağırlığı 650kg olan bir Holstein ineği için bu, yaklaşık 800 gramlık bir ortalama günlük artış (OGA) ile,  3 aylıkken 111kg ’lık bir ağırlık demektir.

Hedef
Periyot
3 Ay
Sütten kesim aşamasından sonraki ağırlık, % EVA
%17
3 aylıkken canlı ağırlık, kg *
111 kg
OGCAA, g/gün
800-850 g

Göğüs Metresi

Hipometre

Back to top

Sütten kesim

Sütten kesme aşaması buzağı tamamen sıvı-süt beslemesinden katı beslemeye geçtiği ve bununla birlikte büyüme, performans ve sağlık düzeylerinin korunması gerektiği için çok önemli bir süreçtir. Bu geçiş süreci buzağı için stresli olmaktadır. Buzağının bağışıklığı zayıflayabilir ve hastalıklara karşı duyarlılığı artabilir. Bu yüzden sütten kesme aşamasının hemen akabindeki her tür stres unsurunun en aza indirilmesi çok önemlidir.  Eğer rumen buzağının tüketeceği katı besileri fermente edip sindirecek ve buzağıın besin ihtiyaçlarını karşılayacak  şekilde fizyolojik olarak yeterince gelişmişse sütten kesim aşaması başarılı olmuş demektir.

Sütten kesim ne zaman olmalıdır?

Sütten kesim aşaması çoğunlukla beş ve on ikinci haftalar arasında gerçekleşir ve mevcut sütten kesme sistemine bağlıdır. Örneğin sütten kesme altıncı haftada erkenden veya geleneksel sistemdeki gibi sekizinci haftada gerçekleştirilebilir. Geçiş süreci çoğunlukla sütten kesme öncesi ve sonrası 2 hafta olacak şekilde 4 haftada tamamlanır, fakat bu süreç sütten kesme yönetimini temel almalıdır.

Sütten kesime yönelik karar yaş veya canlı ağırlıktan ziyade rumen gelişimini yansıtan katı besin tüketimine dayandırılmalıdır. Bu sütten kesme aşamasında yüksek alım oranlarının sürdürülmesinde yardımcı olacak ve büyümeye yönelik aksaklıkların önüne geçecektir.

Buzağının sütten kesme aşamasında başlangıç yemini tüketebilme becerisi verilen sıvı besin miktarı ile orantılıdır; buzağı hala yüksek miktarlarda sıvı besin tüketiyorsa, katı yem tüketimi sınırlı olacaktır. Sıvı besin alımının ve beslenme sıklığının yavaş yavaş azaltıldığı kademeli bir sütten kesme aşaması katı yem tüketimini tetikleyecektir. Bu nedenle birden gerçekleştirilen bir sütten kesim aşamasına göre tercih edilir. Holstein buzağıları için hedef en az ardışık üç gün boyunca minimum 1.5kg buzağı başlangıç yemi tüketilmesidir. Ancak bu miktar her bir buzağıya bağlı olarak değişebilir.

Buzağılara, sütten kesim sürecine bakılmaksızın, yetiştirme sürecin en başından itibaren her zaman için taze buzağı başlangıç yemi, temiz su ve kaba yem temin edilmelidir. Bu erken rumen gelişimine katkıda bulunacaktır.

Sütten kesme nasıl olmalıdır?

Kovalı besleme sistemi

Sütten kesim aşamasına 7-14 gün kala verilen süt miktarını ve besleme sıklığını azaltın. Bu durum katı yem tüketimini teşvik ederek canlı ağırlık artışını destekleyecek ve buzağının ekonomik performansını en üst düzeye çıkaracaktır.

Otomatik besleyiciler

Otomatik besleyiciler verilen günlük süt miktarını önceden belirlenmiş bir süreç içerisinde sütten kesme aşamasına kadar azaltır. Bu şekilde daha az işçilik gerektiren kademeli bir sütten kesme ile buzağı açısından daha rahat bir geçiş periyodu gerçekleştirilir.

Yetiştirme sistemine bakılmaksızın, ayrı sütten kesme hedefleri belirlenmeli ve buzağıların besin ve sağlık ihtiyaçlarını desteklecek şekilde bir yönetim uygulanmadır. Sadece yiyen ve güçlü bir şekilde büyüyen sağlıklı buzağılar sütten kesilmelidir.

Back to top

Buzağı barınakları

Genel hususlar

Sağlıklı barınak koşulları genç hayvanların verimli bir biçimde yetişmesine katkıda bulunur. Bu koşullar genç hayvanların rasyonlarında bulunan besinlerden en iyi şekilde yararlanmalarını sağlayarak gelişmelerini  tetikler. Rasyonlardan elde ettikleri enerjilerini ısınmak veya yüksek patojen yüklerle mücadele etmek için israf etmelerini engeller. Kötü barınak koşulları (ör; kötü havalandırma) yem tüketiminin, büyüme hızının ve yemden yararlanmanın kötü olmasına yol açabilir. Bu ayrıca ömür boyu devam edecek olan laktasyon döneminede uzun vadeli ciddi etkiler oluşturabilir.

Genel anlamda, yetiştirme sürecinin her bir aşamasında sağlıklı barınak koşullarına yönelik üç temel prensip bulunmaktadır.

(Düşük) Rutubet

Hayvanlar ve yataklarından kaynaklanan aşırı rutubet sıcaklıkla bir araya geldiğinde patojenler için ideal bir üreme ortamı oluşturur. Bu da akciğer iltihabı riskini artırdığı için bundan kaçınılması gerekir. Su olukları, su kabı veya kırık kovalar kaynaklı aşırı rutubetten de ayrıca kaçınılması gereklidir.

Temiz Hava

Buzağıların çevresindeki hava dış ortamdaki havayla aynı olmalıdır. Kirli hava çok daha fazla hava kaynaklı canlı patojen yük barındırır.

Hava hızı

Hava hızı önemlidir; ancak cereyan/hava akımı da son derece tehlikelidir. Doğru hava hızı binada bulunan hayvanların yaşına ve sayısına bağlı olacaktır. Bir ahırın içerisindeki hava akımı hava girişi- çıkışının boyut ve konumunun bir sonucudur. Duman testi yapılması binalardaki hava akımının tespit edilmesinde yardımcı olacaktır.

Tüm bu üç prensip “baca etkisi” ile kontrol edilebilir.

111

Baca Etkisi

Baca etkisinin çalışma prensibi, hayvanların yakının geçen havanın hayvanlar tarafından meydana getirilenn ısı ile binayı üst taraftan terk etmesi şeklinde açıklanabilir. Isınan hava binayı terk ederken oluşan negatif hava basıncı sayesinde binaya temiz hava girmesi sağlanmaktadır.

Bununla birlikte, bu ancak hayvanlar tarafından bu etkiyi oluşturmaya yetecek kadar ısı üretildiği takdirde işe yarar. Yavru hayvanlar yetişkin süt ineklerine kıyasla daha az ısı üretir ve bu durumun hesaba katılması gerekir. Örneğin, bina barındırılan hayvan sayısı için çok genişse soğuk hava, hava kanalından dışarı çıkmak yerine yere çökebilir. Bu durumda duman testinin yapılması baca etkisinin işe yarayıp yaramadığının tespit edilmesinde yardımcı olabilir.

 

Aydınlatma

Aydınlatmanın uygun olması önemlidir; özellikle kızgınlık döngüsünü tetiklemek için tohumlama döneminde önemi artmaktadır.. Barınaklarda yetiştirilen hayvanlar için, gün ışığının %10 ’unun açık çatı panelleri yoluyla ahıların içine ulaşabilmesi gerekir. Yapay aydınlatma koşulları için, ışık şiddetinin 100 – 200 lux arasında olması gerekir. Yapay aydınlatma doğal aydınlatmaya benzemeli ve gün ışığının düzenine uygun olmalıdır.

 

Buzağılar için barınak koşulları

Hijyen ve barınak alanına ilişkin düzenlemeler

Hijyen çok önemlidir; özellikle doğumu takip eden ilk aylarda buzağı patojenlere karşı daha duyarlı olduğu için daha da önem kazanmaktadır. Patojen yükünün düşük tutulması için, besleme malzemelerinin düzenli olarak temizlenmesi vazgeçilmezdir.

 

Ilık kalma

Genç buzağılar yaşlı düve ve ineklere oranla nispeten daha fazla ısı kaybeder ve soğuğa karşı toleransları daha düşük olur. Buzağının vücudunu ılık tutabilmesi için ekstra enerji kullanmasını gerektien sıcaklık Alt Kritik Sıcaklık (AKS) olarak ifade edilir. AKS aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere vücut ağırlığına, hava akımına ve rutubet düzeyine bağlıdır.

Calf Weight (kg)
Wind speed (m/s)
LCT (ºC)
35
0.2
9
35
2
19
100
0.5
10
100
0.5(+Damp)
16
100
2
17

Eğer buzağı sıcak kalabilirse tüketilen enerji vücudu sıcak tutmak yerine büyüme için kullanılabilir.

Buzağıları ılık tutmak için göz önünde tutulabilecek pratik tedbirlerin özeti aşağıda sunulmuştur:

Dış ortam sıcaklığı düştüğünde buzağıların üzeri örtülebilir

 

Back to top
Aşama
Aşamanın temel hedefi
Yaş
Hedef % ECA
Pasif bağışıklık kazandırma
1 – 3. Gün
Rumen gelişimini başlatma
3 – 56. Gün
13
Kuru madde tüketimini en üst

düzeye çıkarma

3. Ay
16.5
Büyüme hızını optimize etme
4 – 9. Ay
42.5
Büyümeyi üremeyi artıracak şekilde

kontrol etme

10 – 15. Ay
55 – 60
Büyüme ve beslenmeyi sürdürme
16 – 23. Ay
90
Buzağılama ve süt verme için

hazırlama

24. Ay
94(buzağılamadan 7gün önce)

*Bir Holstein düvesinin Yetişkin Vücut Ağırlığı (YVA) 650kg ’dır.