Düve büyüme hedefleri

Hedef ergenlik aşamasında elde edilen düzenli gelişim oranının sürdürülmesidir.

Hedeflenen canlı ağırlık ergin canlı ağırlığın (ECA) %55-60 ’ıdır. Yetişkin vücut ağırlığı 650kg olan bir Holstein ineği için bu, yaklaşık 800 gramlık ortalama günlük canlı ağırlık artışı (OGCAAA) ile,  13 aylıkken 375kg ’lık bir ağırlık demektir.

Hedef
Periyot
13.ay
13. ayda Ergin Canlı Ağırlığın Yüzdesi, %ECA
55 – 60%
13 aylıkken canlı ağırlık, kg *
375 kg
OGCAA, g/gün
800-850 g
Back to top

Mineraller ve vitaminler

Düvelerin mineral ihtiyacı 4., 5. ve 6. fazlarda (büyütme, ergenlik ve gebelik aşamaları) aşağı yukarı aynıdır. Genç ve büyümekte olan bu hayvanların ihtiyaçlarının karşılanması son derece önemlidir. Bir çok durumda , temel rasyon içindeki vitamin ve mineral alınımı yetersizdir. Önemli iz mineral ve vitaminlerin eksiklikleri ise üreme ve ayak problemlerinin temel nedenleri arasında yer almaktadır. Selenyum, bakır gibi mineraller ve E vitamini doğurganlığın desteklenmesi açısından oldukça önemlidir. Ayrıca, biyotin ve çinko da tırnakların güçlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır.

Tablo. Düvelerin mineral ihtiyacı [1 kg kuru maddedeki (KM) ]

Yaş
< 8 ay
8 – 12 ay
> 12 ay
Ca (g)
8
7
7
K (g)
Na (g)
1,5
1,5
1,5
Mg (g)
3
3
3
P (g)
4
3,5
3,5
Fe (mg)
100 – 150
50 – 100
50 – 100
Cu (mg)
10 – 15
10 – 15
15 – 20
Zn (mg)
50 – 100
50 – 100
50 – 100
Mn (mg)
50 – 100
50 – 100
50 – 100
Se (mg)
0,15 – 0,25
0,15 – 0,25
0,2 – 0,25
I (mg)
0,6 – 1
0,6 – 1
0,6 – 1
Co (mg)
0,25 – 0,5
0,25 – 0,5
0,25 – 0,5
A Vitamini (IU)
3000 – 4000
3000 – 4000
3000 – 4000
D3 Vitamini (IU)
300 – 500
300 – 500
300 – 500
E Vitamini (IU)
20 – 30
20 – 30
20 – 30

Büyümekte olan düvelerin mineral ihtiyacı Rupromin Heifer ile karşılanır. Bu ürün ayak sağlığını, kemik ve vücut yapısı gelişimi desteklemek amacıyla hazırlanmıştır. Genç hayvanların rasyonlarında oluşabilecek vitamin mineral eksikliklerini tamamlayacak vitamin ve minerallerin bir arada sunulduğu bir paketidir.

Back to top

Tohumlama

Düveler ergenlik aşamasına önceden belirlenmiş bir yaştan ziyade canlı ağırlık temeline dayalı olarak ulaşır bu unutulmaması gereken önemli bir husustur. Pratikte, ergenliğe 8 – 16 ay arası bir sürede ulaşılabilir; bu gelişme hızlarına bağlıdır.

Büyüme sürecinin ergin canlı ağırlığın  yüzdesine dayalı büyüme hedefleri ulaşılması lacak şekilde devam ettirilmesi ergenliğe tohumlamadan iki ay önce ulaşıldığından emin olunmasında yardımcı olacaktır. Doğurganlık ergenlik sonrasındaki üçüncü kızgınlığa kadar geliştiği için tohumlamaya başlamadan önce ergenliğe ulaşılması gerekmektedir.

Başarılı bir embriyo implantasyonunun şekillenmesi için doğru enerji ve protein düzeylerinin korunarak sürdürülmesi bu aşama boyunca kritik öneme sahiptir.Bu sebepten ötürü rasyonların hesaplanması ve kaba yemlerin analiz edilmesi önemlidir. Düvelerin mineral ihtiyacı rasyonun üzerine serpilerek veya TMR’ye karıştırılarak sunulan bir mineral kompleksinin verilmesi ya da düvelerin bunu bir mineral kovasından temin etmesi ile karşılanabilir.

Kolay buzağılama ve hızlı bir genetik gelişim için boğa seçimi

Maalesef, güç doğum düvelerin gelecekteki süt verimine, üreme performansları ve hayatta kalma şansları açısından büyük bir risk oluşturmaktadır. Buzağının doğum ağırlığının fazla olması güç doğuma neden olan en önemli faktördür; dolayısıyla boğa seçiminin dikkatli bir biçimde yapılması düvelerin gelişiminin bu aşamasında gerçekten önemlidir.

Düveler sürü içindeki ‘genetik açıdan en gelişmiş’ hayvanlardır; bu yüzden bu hayvanların gelecekteki sürü yenilemelerinde kullanılması da ayrıca göz önünde tutulmalıdır.

Kontrollü üreme

Bu süreçte kontrollü üreme teknolojileri kullanılarak doğurganlığın arttırılması, sürüye girecekleri süre ve kolay yönetim gibi avantajlar elde edilebiilr. Kontrollü üreme suni tohumlama (ST) yapabilme olanağı verir, bu da işçi ve kontrol birimleri için uygun zaman seçimine olanak sağlar.

_AWV3733

Back to top
Barınaklar

Genel hususlar

Sağlıklı barınak koşulları genç hayvanların verimli bir biçimde yetişmesine katkıda bulunur. Bu koşullar genç hayvanların rasyonlarında bulunan besinlerden en iyi şekilde yararlanmalarını sağlayarak gelişmelerini  tetikler. Rasyonlardan elde ettikleri enerjilerini ısınmak veya yüksek patojen yüklerle mücadele etmek için israf etmelerini engeller. Kötü barınak koşulları (ör; kötü havalandırma) yem tüketiminin, büyüme hızının ve yemden yararlanmanın kötü olmasına yol açabilir. Bu ayrıca ömür boyu devam edecek olan laktasyon döneminede uzun vadeli ciddi etkiler oluşturabilir.

Genel anlamda, yetiştirme sürecinin her bir aşamasında sağlıklı barınak koşullarına yönelik üç temel prensip bulunmaktadır.

(Düşük) Rutubet

Hayvanlar ve yataklarından kaynaklanan aşırı rutubet sıcaklıkla bir araya geldiğinde patojenler için ideal bir üreme ortamı oluşturur. Bu da akciğer iltihabı riskini artırdığı için bundan kaçınılması gerekir. Su olukları, su kabı veya kırık kovalar kaynaklı aşırı rutubetten de ayrıca kaçınılması gereklidir.

Temiz Hava

Buzağıların çevresindeki hava dış ortamdaki havayla aynı olmalıdır. Kirli hava çok daha fazla hava kaynaklı canlı patojen yük barındırır.

Hava hızı

Hava hızı önemlidir; ancak cereyan/hava akımı da son derece tehlikelidir. Doğru hava hızı binada bulunan hayvanların yaşına ve sayısına bağlı olacaktır. Bir ahırın içerisindeki hava akımı hava girişi- çıkışının boyut ve konumunun bir sonucudur. Duman testi yapılması binalardaki hava akımının tespit edilmesinde yardımcı olacaktır.

Tüm bu üç prensip “baca etkisi” ile kontrol edilebilir.

111

Baca Etkisi

Baca etkisinin çalışma prensibi, hayvanların yakının geçen havanın hayvanlar tarafından meydana getirilenn ısı ile binayı üst taraftan terk etmesi şeklinde açıklanabilir. Isınan hava binayı terk ederken oluşan negatif hava basıncı sayesinde binaya temiz hava girmesi sağlanmaktadır.

Bununla birlikte, bu ancak hayvanlar tarafından bu etkiyi oluşturmaya yetecek kadar ısı üretildiği takdirde işe yarar. Yavru hayvanlar yetişkin süt ineklerine kıyasla daha az ısı üretir ve bu durumun hesaba katılması gerekir. Örneğin, bina barındırılan hayvan sayısı için çok genişse soğuk hava, hava kanalından dışarı çıkmak yerine yere çökebilir. Bu durumda duman testinin yapılması baca etkisinin işe yarayıp yaramadığının tespit edilmesinde yardımcı olabilir.

 

Aydınlatma

Aydınlatmanın uygun olması önemlidir; özellikle kızgınlık döngüsünü tetiklemek için tohumlama döneminde önemi artmaktadır.. Barınaklarda yetiştirilen hayvanlar için, gün ışığının %10 ’unun açık çatı panelleri yoluyla ahıların içine ulaşabilmesi gerekir. Yapay aydınlatma koşulları için, ışık şiddetinin 100 – 200 lux arasında olması gerekir. Yapay aydınlatma doğal aydınlatmaya benzemeli ve gün ışığının düzenine uygun olmalıdır.

 

Düveler için barınak koşulları

İdeal olarak, hava akışı her zaman için en genç hayvanlardan en yaşlı hayvanlara doğru olmalı ve hasta hayvanlar ayrı olarak tutulmalıdır.

Düveler sadece yaşlarına göre değil boyut ve ağırlıklarına göre gruplandırılmalıdır. Yataklıklar hayvanların barınak sürecinin hem başında hem de sonunda rahat olmalarını sağlayacak boyutlarda tasarlanmalıdır. Hayvanlar her zaman yataklık içerisinde yere uzanabilmelidir. Beton zemin soğuk olacağı için genç hayvanlar için yataklıklarda bir miktar altlık bulundurulması tavsiye edilir.

Gebe düveler buzağılamadan en az dört hafta önce kuru dönemdeki inek grubu ile tanıştırılmalıdır.

Back to top
Aşama
Aşamanın temel hedefi
Yaş
Hedef % ECA
Pasif bağışıklık kazandırma
1 – 3. Gün
Rumen gelişimini başlatma
3 – 56. Gün
13
Kuru madde tüketimini en üst

düzeye çıkarma

3. Ay
16.5
Büyüme hızını optimize etme
4 – 9. Ay
42.5
Büyümeyi üremeyi artıracak şekilde

kontrol etme

10 – 15. Ay
55 – 60
Büyüme ve beslenmeyi sürdürme
16 – 23. Ay
90
Buzağılama ve süt verme için

hazırlama

24. Ay
94(buzağılamadan 7gün önce)

*Bir Holstein düvesinin Yetişkin Vücut Ağırlığı (YVA) 650kg ’dır.