Buzağı büyüme hedefleri

Holstein buzağıları için tahmini doğum ağırlığı Ergin Canlı Ağırlığının (ECA) yaklaşık %6.25 ’i kadardır. Dolayısıyla, 650kg gelen bir Holstein ineği için yeni doğmuş bir buzağı 40.6kg kadar olmalıdır.

Hedef
Periyot
1 – 3 gün
Doğum tartısı, % Ergin Canlı Ağırlığın
6.25%
Doğum ağırlığı, kg *
41kg

Sütten kesim öncesinde yüksek standartlarda canlı ağırlık artış değerlerine ulaşılabilmesi için, ağız sütü yönetimi büyük öneme sahiptir; bunun yanı sıra hijyen, barınak ve besleme yönetimine de dikkat edilmesi gerekir.

Back to top

Neden ağız sütü?

Ağız sütü yeni buzağılamış bir ineğin verdiği ilk süttür. Bu süt yağ ve protein gibi kaliteli besin maddeleri açısından yüksek düzeylere sahiptir. Ayrıca esansiyel antikorların buzağıya aktarılmasını sağlar. Buzağılar bağışıklık sistemleri tam olarak gelişmemiş halde doğar, dolayısıyla ağız sütü yoluyla temin edilen antikorlar patojenlerle mücadele edilmesi açısından hayati öneme sahiptir.

Doğumdan sonra ilk üç gün boyunca ağız sütü ile besleme yapılmalıdır. Sağlıklı bir ağız sütü yönetimi HMK (orj: 3Q) kriterlerine uyularak uygulanabilir.

Hız – Miktar– Kalite

HIZ

 

chart1

Miktar

Kalite

Back to top

Besleme takvimi

Doğumdan sonra ilk üç gün boyunca ağız sütü ile besleme yapılmalıdır. İlk beslemeye doğumun ardından mümkün olan en kısa sürede başlanmalıdır.

1.Gün

Hayvan doğumdan sonraki ilk 24 saat içerisinde 6 litre ağız sütü ile besleyin:

Abomasumun kapasitesini göz önünde bulundurarak her beslemede 2-3 litre süt verin.

Ağız sütü ile beslemenin önemi hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayın.

2 – 3.Gün

İmmünolojik ve besin değeri yüksek olduğu için 2 ve 3. günlerde de ağız sütü ile besleyin.

Back to top

Ağız sütü kalitesi

İyi kalite ağız sütü nedir?

Yüksek besin değeri

Birinci, ikinci ve üçüncü süt sağımından elde edilen ağız sütü ile normal sütün bileşimi arasındaki fark.

1nci 
2nci  
3ncü  
Normal süt
Kuru madde (%)
23.9
17.9
14.1
12.9
Yağ (%)
6.7
5.4
3.9
4.0
Protein (%)
14.0
8.4
5.1
3.1
Laktoz (%)
2.7
3.9
4.4
5.0
A vitamini (µg/dL)
295
190
113
34
İmmunoglobinler (%)
6.0
4.2
2.4
0.09

Godden, 2008 ’den uyarlanmıştır.

Doğru sıcaklıkta saklanmalı ve verilmelidir

Temiz ve hijyenik

 

Ağız sütü kalitesininin kolostrometre ile ölçülmesi.

Ağız sütü için en önemli kalite faktörü IgG miktarıdır. Genç bir buzağı yaklaşık olarak 10 – 15 g/l ‘lik gir plazma IgG düzeyine ihtiyaç duyar; bu da ağız sütünün 50 – 100 g arası bir IgG/l düzeyine sahip olması gerektiği anlamına gelir.

Ağız sütü kalitesini ölçmek için bir kolostrometre kullanabilirsiniz; bunun için aşağıdaki talimatları uygulayın:

 

 

Ağız sütü kalitesininin refraktometre ile ölçülmesi

Ağız sütü için en önemli kalite faktörü IgG miktarıdır. Genç bir buzağı yaklaşık olarak 10 – 15 g/l ‘lik plazma IgG düzeyine ihtiyaç duyar; bu da ağız sütünün 50 – 100 g arası bir IgG/l düzeyine sahip olması gerektiği anlamına gelir.

Ağız sütü kalitesini ölçmek için bir refraktometre kullanabilirsiniz; bunun için aşağıdaki talimatları uygulayın:

Önce Brix refraktometresini kalibre edin:

Refraktometrenin okuyucu kısmına iki damla damıtık su damlatın ve refraktometrenin ölçeğini sıfıra ayarlamak için kalibrasyon vidasını kullanın. Suyu uzaklaştırın.

Ağız sütünü ölçün:

Refraktometrenin okuyucu kısmına iki damla ağız sütü damlatın. Işığa doğru bakın ve refraktometre üzerindeki Brix ölçeğini kullanarak IgG konsantrasyonunu ölçün.

%21 ’den daha büyük bir Brix değeri ağız sütünün yeterli miktarda, dolayısıyla 50g/l’den daha fazla IgG ’ye sahip olduğunu gösterir.

Ağız sütü hedefleri:
refractometer

 

 

 

 

Back to top

 

Ağız sütünün dondurulması ve çözülmesi

Yedek ağız sütü buzdolabında birkaç gün, derin dondurucuda ise yaklaşık bir yıl boyunca saklanabilir. Ağız sütü temiz bir kova/kap içine sağılarak muhafaza edilmeli ve sağıldıktan sonra bir saat içerisinde buzdolabına veya derin dondurucuya konularak saklanmalıdır. Hasta veya meme iltihabı (mastitis) olan ineklerden sağılan ağız sütü ile besleme yapılmamalıdır.

Dondurucudan çıkarılan ağız sütünü çözmek için en iyi yöntem maksimum 50°C’lik sıcaklığa sahip bir sıcak suda banyosunda çözmektir. 55 – 60°C üzerindeki sıcaklıklarda proteinlerin yapısı bozulacaktır.

Colostrum storage bad Colostrum storage good

 

Back to top

Buzağı barınakları

Genel hususlar

Sağlıklı barınak koşulları genç hayvanların verimli bir biçimde yetişmesine katkıda bulunur. Bu koşullar genç hayvanların rasyonlarında bulunan besinlerden en iyi şekilde yararlanmalarını sağlayarak gelişmelerini  tetikler. Rasyonlardan elde ettikleri enerjilerini ısınmak veya yüksek patojen yüklerle mücadele etmek için israf etmelerini engeller. Kötü barınak koşulları (ör; kötü havalandırma) yem tüketiminin, büyüme hızının ve yemden yararlanmanın kötü olmasına yol açabilir. Bu ayrıca ömür boyu devam edecek olan laktasyon döneminede uzun vadeli ciddi etkiler oluşturabilir.

Genel anlamda, yetiştirme sürecinin her bir aşamasında sağlıklı barınak koşullarına yönelik üç temel prensip bulunmaktadır.

(Düşük) Rutubet

Hayvanlar ve yataklarından kaynaklanan aşırı rutubet sıcaklıkla bir araya geldiğinde patojenler için ideal bir üreme ortamı oluşturur. Bu da akciğer iltihabı riskini artırdığı için bundan kaçınılması gerekir. Su olukları, su kabı veya kırık kovalar kaynaklı aşırı rutubetten de ayrıca kaçınılması gereklidir.

Temiz Hava

Buzağıların çevresindeki hava dış ortamdaki havayla aynı olmalıdır. Kirli hava çok daha fazla hava kaynaklı canlı patojen yük barındırır.

Hava hızı

Hava hızı önemlidir; ancak cereyan/hava akımı da son derece tehlikelidir. Doğru hava hızı binada bulunan hayvanların yaşına ve sayısına bağlı olacaktır. Bir ahırın içerisindeki hava akımı hava girişi- çıkışının boyut ve konumunun bir sonucudur. Duman testi yapılması binalardaki hava akımının tespit edilmesinde yardımcı olacaktır.

Tüm bu üç prensip “baca etkisi” ile kontrol edilebilir.

111

Baca Etkisi

Baca etkisinin çalışma prensibi, hayvanların yakının geçen havanın hayvanlar tarafından meydana getirilenn ısı ile binayı üst taraftan terk etmesi şeklinde açıklanabilir. Isınan hava binayı terk ederken oluşan negatif hava basıncı sayesinde binaya temiz hava girmesi sağlanmaktadır.

Bununla birlikte, bu ancak hayvanlar tarafından bu etkiyi oluşturmaya yetecek kadar ısı üretildiği takdirde işe yarar. Yavru hayvanlar yetişkin süt ineklerine kıyasla daha az ısı üretir ve bu durumun hesaba katılması gerekir. Örneğin, bina barındırılan hayvan sayısı için çok genişse soğuk hava, hava kanalından dışarı çıkmak yerine yere çökebilir. Bu durumda duman testinin yapılması baca etkisinin işe yarayıp yaramadığının tespit edilmesinde yardımcı olabilir.

 

Aydınlatma

Aydınlatmanın uygun olması önemlidir; özellikle kızgınlık döngüsünü tetiklemek için tohumlama döneminde önemi artmaktadır.. Barınaklarda yetiştirilen hayvanlar için, gün ışığının %10 ’unun açık çatı panelleri yoluyla ahıların içine ulaşabilmesi gerekir. Yapay aydınlatma koşulları için, ışık şiddetinin 100 – 200 lux arasında olması gerekir. Yapay aydınlatma doğal aydınlatmaya benzemeli ve gün ışığının düzenine uygun olmalıdır.

 

Buzağılar için barınak koşulları

Hijyen ve barınak alanına ilişkin düzenlemeler

Hijyen çok önemlidir; özellikle doğumu takip eden ilk aylarda buzağı patojenlere karşı daha duyarlı olduğu için daha da önem kazanmaktadır. Patojen yükünün düşük tutulması için, besleme malzemelerinin düzenli olarak temizlenmesi vazgeçilmezdir.

 

Ilık kalma

Genç buzağılar yaşlı düve ve ineklere oranla nispeten daha fazla ısı kaybeder ve soğuğa karşı toleransları daha düşük olur. Buzağının vücudunu ılık tutabilmesi için ekstra enerji kullanmasını gerektien sıcaklık Alt Kritik Sıcaklık (AKS) olarak ifade edilir. AKS aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere vücut ağırlığına, hava akımına ve rutubet düzeyine bağlıdır.

Calf Weight (kg)
Wind speed (m/s)
LCT (ºC)
35
0.2
9
35
2
19
100
0.5
10
100
0.5(+Damp)
16
100
2
17

Eğer buzağı sıcak kalabilirse tüketilen enerji vücudu sıcak tutmak yerine büyüme için kullanılabilir.

Buzağıları ılık tutmak için göz önünde tutulabilecek pratik tedbirlerin özeti aşağıda sunulmuştur:

Dış ortam sıcaklığı düştüğünde buzağıların üzeri örtülebilir

 

Back to top
Aşama
Aşamanın temel hedefi
Yaş
Hedef % ECA
Pasif bağışıklık kazandırma
1 – 3. Gün
Rumen gelişimini başlatma
3 – 56. Gün
13
Kuru madde tüketimini en üst

düzeye çıkarma

3. Ay
16.5
Büyüme hızını optimize etme
4 – 9. Ay
42.5
Büyümeyi üremeyi artıracak şekilde

kontrol etme

10 – 15. Ay
55 – 60
Büyüme ve beslenmeyi sürdürme
16 – 23. Ay
90
Buzağılama ve süt verme için

hazırlama

24. Ay
94(buzağılamadan 7gün önce)

*Bir Holstein düvesinin Yetişkin Vücut Ağırlığı (YVA) 650kg ’dır.